Lao Động
Lao Động eMagazine

Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục

Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục
Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục
Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục

Đại dịch COVID-19 đã mang đến không ít khó khăn cho ngành giáo dục khi học sinh phải nghỉ học kéo dài. Nhưng với những nỗ lực, sự quyết tâm, “lực cản mang tên COVID-19" đã được hàng triệu giáo viên, học sinh biến thành động lực để "nhìn lại mình", tận dụng thời cơ để thay đổi và phát triển.

Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục

Ở tuổi 54, cô Nguyễn Thị Phương Hoa (Trường Trung học cơ sở Nguyễn An Ninh, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) vẫn miệt mài mỗi ngày bên chiếc máy tính từ sáng đến tận khuya để soạn bài, chuẩn bị các tiết dạy online cho học trò. 2 tháng trước, từ chỗ mù mờ về công nghệ, về dạy học trực tuyến, nay cô trở thành một trong những giáo viên dạy online giỏi, sử dụng thành thạo các phần mềm như Kahoot, Wheel of Names để tăng sự tương tác. Cô cũng có nhiều tiết dạy hấp dẫn, nhận được phản hồi rất tốt của học trò và phụ huynh.

“Cố gắng và cố gắng hơn nữa, học hỏi và học hỏi không ngừng” – là bí quyết mà cô Hoa đúc rút được sau những ngày cùng toàn ngành giáo dục vượt khó vì dịch COVID-19. Ngay từ những ngày đầu khi nhà trường triển khai dạy học trực tuyến để giúp học sinh đỡ quên kiên thức, e ngại và lo sợ là tâm lý của không chỉ cô Hoa mà nhiều giáo viên, đặc biệt là giáo viên lớn tuổi.

Bởi trước đây, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, với nhiều giáo viên mới dừng ở trình chiếu trên lớp học trực tiếp, nên khi bước vào môi trường dạy học trực tuyến, thầy cô có nhiều bỡ ngỡ. Nhưng không có gì khó khăn nếu ước mơ đủ lớn, sự quyết tâm đủ đầy.

Câu chuyện của cô Hoa là một minh chứng. Hình ảnh cô giáo đến trước ngày về hưu vẫn sẵn sàng thay đổi, không ngừng học hỏi để truyền tải kiến thức đến học sinh trong mọi hoàn cảnh, cũng chính là tinh thần của hàng triệu giáo viên trong thời gian qua.

Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục

Một câu chuyện khác cho thấy ngành giáo dục đã biến thách thức thành cơ hội để phát triển.

Đó là vào một buổi chiều thứ hai, Bảo Ngọc (học sinh Trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành, Hà Nội) đứng nghiêm trước màn hình máy tính, tay phải đưa ngay ngắn trước thùy trán, miệng hát vang bài “Tiến quân ca”. Trên màn hình, các bạn của Ngọc cũng làm điều tương tự. Đây là tiết Chào cờ đặc biệt của trường từ khi dịch COVID-19 diễn biến phức tạp. Chiều thứ hai hằng tuần, sau tiết 5, Ngọc và các bạn đều thực hiện Chào cờ và hát Quốc ca online như thế.

Từ đầu mùa dịch, học sinh của trường vẫn học tập bình thường, mọi hoạt động diễn ra đúng như thời khóa biểu. 7h sáng hằng ngày, giáo viên chủ nhiệm sẽ điểm danh, kiểm soát sĩ số lớp, học sinh vắng mặt phải có lý do từ phụ huynh. Mọi hoạt động kiểm tra, đánh giá cũng diễn ra bình thường như mọi khi. Điểm khác nhau duy nhất giữa tiết học trong mùa dịch so với trước đây là toàn bộ hoạt động này diễn ra trên mạng.

“Vất vả hơn rất nhiều, nhưng hạnh phúc nhất là chúng tôi đã cùng nhau bước qua đại dịch một cách không mấy khó khăn. Giáo viên của trường đã trưởng thành hơn, chủ động thay đổi, còn học sinh cũng tích cực hơn. COVID-19 đặt ra cho chúng tôi những thử thách, khi học sinh buộc phải nghỉ học để đảm bảo an toàn, nhưng là cơ hội để chúng tôi học hỏi và cuối cùng vượt qua nó bằng sự chủ động và sáng tạo” - cô Nguyễn Thị Thu Anh - Hiệu trưởng trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành - hạnh phúc khi nhớ lại những ngày thầy trò nhà trường vượt khó. Những ngày qua, khi Bộ GDĐT chấp nhận việc dạy học online, đẩy mạnh giáo dục 4.0, thì nhà trường được nhắc nhiều với vị trí là cơ sở giáo dục phổ thông đầu tiên trên cả nước dạy học trực tuyến thành công theo thời khóa biểu trong suốt mùa dịch.

Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục

Và hình ảnh giáo viên Trường Nguyễn Tất Thành ăn vội hộp cơm trưa, tận dụng mọi thời gian để tự mày mò các công cụ, phần mềm hỗ trợ học trực tuyến như Zoom, Microsoft, Teams, Jamboard... để kết nối với học sinh, duy trì nề nếp học tập cũng có thể nhìn thấy ở bất kỳ giáo viên nào trên cả nước.

Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục

Thêm một câu chuyện cho thấy nếu có sự quyết tâm, thì mọi khó khăn cũng sẽ có cách giải quyết và vượt qua được. Lầu Mí Xá (sinh viên năm thứ 3, Lớp Quản lý công K18, Học viện Hành chính Quốc gia) là người dân tộc H'mong, sống tại xã Sủng Trái, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang - nơi xa xôi, có điều kiện sống còn nhiều khó khăn. Do ảnh hưởng của dịch bệnh, từ sau Tết Nguyên đán, Lầu Mí Xá không thể quay trở lại trường.

Khi biết tin nhà trường tổ chức dạy học online để duy trì việc học, nam sinh đã tìm mọi cách để có thể học tập. Nơi Xá sinh sống không có sóng điện thoại, không có Internet thì cậu bắt đầu hành trình “tìm sóng” của mình.

Cậu chạy xe máy đi tìm nơi có thể vào được mạng Internet. Khi phát hiện trên đoạn đường vào bản có sóng, Xá đã tự tay dựng lán gỗ, che bạt ở sườn núi để làm nơi học bài. Câu chuyện của Xá đã truyền động lực cho rất nhiều học sinh, giáo viên, để cùng khắc phục khó khăn, nỗ lực đi qua mùa dịch.

Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục
Lễ đón học sinh lớp 1 trường Tiểu học Khương Thượng (Hà Nội) ngày 1.9.2020. Ảnh: HẢI NGUYỄN
Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục

Đại dịch COVID-19 đã gây ra không ít khó khăn cho ngành giáo dục khi hàng triệu học sinh phải nghỉ học kéo dài. Song, nếu xét về khía cạnh tích cực thì cũng có những thử thách mang tính cơ hội trước thềm đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết 29 NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương.

Dịch COVID-19 đã buộc cả ngành giáo dục phải chuyển đổi. Dịch bệnh buộc trường học phải tạm đóng cửa, thì thầy và trò chuyển từ dạy học trực tiếp sang dạy online. Thực tế thời gian qua, môi trường giáo dục truyền thống, với bảng đen phấn trắng đã được thay thế bằng những lớp học ảo, thầy trò tương tác với nhau trên không gian mạng. Một phong trào chuyển đổi phương thức dạy học đã và đang được thực hiện đồng bộ ở các trường học trên cả nước, để kịp thời ứng phó với tình hình mới.

Theo đánh giá của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ, trong điều kiện dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, vai trò của đào tạo từ xa, đào tạo trực tuyến để “không thể dừng việc học” được nhìn nhận rõ ràng hơn bao giờ hết. Ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ làm Bộ trưởng, “tư lệnh ngành giáo dục” đã xác định công nghệ thông tin và tiếng Anh là “chìa khóa” để chuyển đối số, tạo nên một thế hệ “công dân toàn cầu”. Nếu học sinh, sinh viên được đào tạo về kỹ năng chuyển đổi số và thực hành tốt về công nghệ sẽ đóng góp rất lớn vào sự phát triển của chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh quốc gia trong tương lai.

Nhận thức điều này, ngành giáo dục thấy thời gian phải tạm đóng cửa trường học để phòng dịch COVID-19 là thời cơ để chuyển đổi số mạnh mẽ trong giáo dục. Ngoài việc có văn bản hướng dẫn quy chế dạy học trực tuyến, công nhận kết quả của phương thức đào tạo này, thời gian qua, Bộ GDĐT còn phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông đưa ra nhiều giải pháp để hỗ trợ về công nghệ, nền tảng, cung cấp miễn phí phần mềm dạy học online để giúp các cơ sở giáo dục thực hiện chuyển đối số trong giáo dục.

Việc tổ chức họp trực tuyến với 63 tỉnh thành để bàn luận những vấn đề quan trọng liên quan đến lĩnh vực giáo dục đã được Bộ GDĐT triển khai từ nhiều năm nay chứ không phải đến mùa dịch mới thực hiện. Tuy nhiên, thời gian gần đây, tinh thần chuyển đổi số đã thấm đến từng cán bộ, giáo viên, học sinh. Các buổi họp, buổi học đều được kích hoạt dưới chế độ online. Dạy học online cũng không còn là giải pháp tình thế trong mùa dịch mà được công nhận là phương thức dạy học chính thức trong nhà trường.

Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục
Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục
Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục

Gác lại những bộn bề của năm học cũ, ngày 5.9, gần 23 triệu học sinh trên cả nước hân hoan dự lễ khai giảng đặc biệt, bắt đầu bước vào năm học 2020-2021. Đây là năm học đầu tiên trên chặng đường đổi mới giáo dục, thực hiện chương trình, sách giáo khoa mới, bắt đầu từ lớp 1.

Bên cạnh nhiệm vụ xây dựng một năm học 2020-2021 đổi mới, sáng tạo, ngành giáo dục phải kiêm nhiệm thêm vai trò đảm bảo an toàn sức khỏe cho học sinh trong khi dịch COVID-19 diễn biến phức tạp. Đây cũng là mục tiêu kép mà toàn ngành sẽ phấn đấu thực hiện trong thời gian tới.

Khó khăn còn nhiều, lo lắng chưa yên, nhưng sự quyết tâm, tinh thần vượt khó của giáo viên, học sinh thì luôn sẵn có. Với tinh thần ấy, cùng những kinh nghiệm có được sau khi đi qua năm học cũ một cách an toàn, ngành giáo dục sẽ tiếp tục có bước tiến trong công cuộc chuyển đổi số. Đây là những bước chuẩn bị, tiền đề quan trọng để bước vào chặng đường đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục nước nhà.

Biến thách thức thành cơ hội đổi mới giáo dục

LĐO | 05/09/2020 | 18:00