Lao Động
Lao Động eMagazine

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay
Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Dù chịu ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 nhưng trong năm qua, ngành Tài nguyên môi trường đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, đồng thời cũng đã đặt ra những nhiệm vụ mới cho năm 2022. Báo Lao động có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Trần Hồng Hà nhân dịp xuân Nhâm Dần.

Thưa Bộ trưởng, nhìn lại kết quả công tác năm 2021 của ngành TN&MT, Bộ trưởng có nhận xét, đánh giá gì?

Chúng ta vừa trải qua một năm hết sức đặc biệt! Thiên tai dưới tác động của biến đổi khí hậu và sự bùng phát dịch bệnh COVID-19 đã ảnh hưởng sâu sắc đến phát triển kinh tế - xã hội, làm ngưng trệ các hoạt động sản xuất, kinh doanh; thiên tai và biến đổi khí hậu đã trở thành tình trạng khẩn cấp của nhiều quốc gia trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh đó ngành tài nguyên và môi trường đã sáng tạo, hiệu quả, linh hoạt với quyết tâm cao nhất để thực hiện 3 mục tiêu: phòng chống dịch hiệu quả; phát huy được các tiềm lực về tài nguyên đóng góp cho tăng trưởng, phục hồi phát triển kinh tế, xã hội, hỗ trợ người Nhân dân, doanh nghiệp vượt qua khó khăn; đồng thời xây dựng các nền tảng cho một thập kỷ phát triển bền vững dựa trên các hệ sinh thái.

Nhiều chủ trương lớn tổng kết, đánh giá để hoàn thiện như Nghị quyết số 19 về đất đai, Nghị quyết số 02 về khoáng sản, Tổng kết thi hành và sửa đổi Luật Đất đai năm 2013, Luật Tài nguyên nước với tiêu chí cao nhất về tính minh bạch trong tiếp cận thông tin, chia sẻ lợi ích từ nguồn lợi tài nguyên, giải quyết tốt hơn quan hệ giữa Nhà nước, thị trường và xã hội.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Hoàn thành xây dựng đồng bộ chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường, ứng phó với BĐKH, thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh. Các vướng mắc từ thực tiễn, chồng chéo trong pháp luật đã được rà soát ở 440 văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện để khơi thông, giải phóng các nguồn lực tài nguyên đảm bảo đáp ứng các điều kiện đầu vào liên tục của nền kinh tế (như quỹ đất, nước, khoáng sản…)

Thủ tục hành chính tiếp tục được cắt giảm thực chất, giảm 40% TTHC, 20-85 ngày đối với các thủ tục về môi trường. Từng bước thiết lập nền tảng tài nguyên số để phát triển kinh tế số ngành TN&MT với cơ sở dữ liệu về thông tin địa lý (dự kiến vận hành vào năm 2022), dữ liệu viễn thám, số hóa cơ sở dữ liệu đất đai của 216 đơn vị cấp huyện với 8,63 triệu hồ sơ địa chính điện tử, số hóa thông tin địa chính của 42.984 thửa đất.

Thu ngân sách từ đất năm 2021 đạt trên 172,25 nghìn tỷ đồng, chiếm 15,2% tổng thu ngân sách nội địa, cao gấp 3,5 lần năm 2015. Nguồn thu từ tài nguyên nước ước đạt khoảng 5.900 tỷ đồng, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đạt 5.715 tỷ đồng. Đây là nguồn lực quan trọng của đất nước cho phục hồi kinh tế, phòng chống dịch, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vượt qua khó khăn.

Với sự điều hành sáng tạo trong vòng 3 tháng, Bộ TN&MT đã trình Chính phủ ban hành 3 nghị quyết chuyên đề giải quyết tình trạng thiếu vật liệu cho phát triển hệ thống giao thông trọng điểm, nguyên liệu cho sản xuất sắt thép.

Bài toán về rác thải đã có lời giải với các dự án đã, đang triển khai sẽ xử lý 30% rác thải sinh hoạt theo hình thức đốt rác phát điện đạt 157MW. Kinh tế tuần hoàn bước đầu đã được phát triển công nghiệp tái chế, xử lý rác thải, nước thải tăng 3%.

Trong đại dịch, đội ngũ cán bộ khí tượng thủy văn vượt khó để cho ra các bản tin dự báo thời tiết hàng ngày phục vụ sản xuất, kinh doanh, phòng, chống giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Qua đó, thiệt hại về người giảm 54%, thiệt hại về tài sản giảm 78% so với trung bình 10 năm vừa qua.

Năm 2021, tỷ lệ người dân hài lòng về dịch vụ công về đất đai, môi trường tăng 4,14%; tỷ lệ doanh nghiệp phản ánh sự phiền hà trong thực hiện thủ tục hành chính giảm 7%, phải trả chi phí không chính thức về đất đai giảm 4% (theo báo cáo PCI). Tỷ lệ người dân quan ngại về môi trường giảm từ 8,85% năm 2019 xuống còn 4,03%.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Việt Nam tham gia Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) với nhiều kết quả quan trọng và được cộng đồng quốc tế đánh giá cao với hàng loạt các cam kết được đưa ra để ứng phó với biến đổi khí hậu. Bộ trưởng đánh giá như thế nào về những cam kết và thoả thuận mà Việt Nam tham gia tại COP26?

- Tại Hội nghị COP26, đoàn cấp cao của Việt Nam đã tham gia và phát biểu tại các phiên họp, sự kiện quan trọng có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của Việt Nam. Đồng thời, những tuyên bố chính trị của Thủ tướng Chính phủ cho thấy vị thế, trách nhiệm của Việt Nam trong việc giải quyết những thách thức nghiêm trọng của toàn cầu đồng thời cũng chính là giúp Việt Nam vượt qua thách thức nghiêm trọng do biến đổi khí hậu hiện nay.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Chúng ta cũng đã tham gia nhiều sáng kiến rất quan trọng như cam kết không xây dựng mới điện than; cam kết về bảo vệ rừng và sử dụng đất hợp lý; tham gia liên minh thích ứng với biến đổi khí hậu toàn cầu; cùng các quốc gia thảo luận dẫn đến đồng thuận thông qua Gói Thoả thuận Khí hậu Glasgow.Đây là những cam kết rất mạnh mẽ của Việt Nam, hoà cùng với xu thế chung của nhân loại, xu thế hành động mạnh mẽ về phát triển ít phát thải. Các cam kết của Việt Nam đã được các nhà Lãnh đạo các nước, các tập đoàn lớn trên thế giới đánh giá cao.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Để đưa ra cam kết trên, ngay trước thời điểm chính thức tham dự COP26, Việt Nam đã có sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng; trong đó có việc đưa vấn đề ứng phó với biến đổi khí hậu, các cam kết của Việt Nam thực hiện Thoả thuận Paris vào Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020, Nghị định về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozone; xây dựng các quy định thực hiện giảm nhẹ, thích ứng với biến đổi khí hậu đáp ứng yêu cầu minh bạch…

Để thực hiện các nội dung cam kết tại Hội nghị COP 26, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, chính quyền các địa phương tổ chức, triển khai các hoạt động cụ nào để thực hiện các mục tiêu hội nghị COP26 đưa ra?

- Bộ đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo sớm ban hành Nghị định quy định giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-zôn; danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính; hệ thống giám sát và đánh giá hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu cấp quốc gia để triển khai thực hiện.

Song song với đó, các bộ, ngành, địa phương cần rà soát, điều chỉnh các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch có liên quan phù hợp với mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; tích cực, chủ động tăng cường hợp tác quốc tế để tranh thủ nguồn lực tài chính, công nghệ, tăng cường năng lực triển khai Thỏa thuận Paris và các cam kết được Thủ tướng Chính phủ tuyên bố tại Hội nghị COP26.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Về phía Bộ Tài nguyên và Môi trường, chúng tôi sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và các đối tác phát triển xây dựng đề án về nhiệm vụ, giải pháp đột phá triển khai kết quả Hội nghị COP26 về biến đổi khí hậu; thành lập Ban chỉ đạo để đề xuất cơ chế, chính sách, pháp luật, quy hoạch, thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thuận lợi và tận dụng các cơ hội huy động nguồn lực trong, ngoài nước cho phát triển hạ tầng biến đổi khí hậu và phát triển năng lượng tái tạo...

Thưa Bộ trưởng, dự án Luật Đất đai sửa đổi do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì soạn thảo để trình Chính phủ. Bộ trưởng cho biết tiến độ chuẩn bị cũng như các nhóm nội dung đề xuất? Xin Bộ trưởng cho biết những điểm mới và trọng tâm của Luật Đất đai sửa đổi?

- Hiện nay, việc sửa đổi Luật đang được tiến hành khẩn trương, song song với quá trình Tổng kết Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương theo đúng tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Kết luận số 19-KL/TW ngày 14.10.2021. Luật đất đai là Luật cơ bản điều chỉnh thống nhất các quan hệ đất đai. Theo đó có 11 nhóm chính sách sẽ được xem xét sửa đổi, hoàn thiện, bổ sung, trong đó tập trung vào:

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Thứ nhất, về quy hoạch. Cần đổi mới nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, thống nhất từ Trung ương tới địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, hài hòa giữa mục tiêu phát triển và bảo vệ, bảo tồn.

Thứ hai, nâng cao chỉ số tiếp cận đất đai thông qua cải cách hành chính trong giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất.

Thứ ba, hoàn thiện, bổ sung các chế định giải quyết hài hòa lợi ích trong công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Thứ tư, đổi mới hệ thống giá đất, hoàn thiện các phương pháp định giá đất và dữ liệu giá đất thị trường.

Thứ năm, đổi mới cơ chế, chính sách kinh tế đất đai, tài chính đất đai để phát huy cao nhất hiệu quả sử dụng đất, nguồn lực đất đai hài hòa giữa thu ngân sách với khuyến khích đầu tư.

Thứ sáu, hoàn thiện các quyền của Nhà nước, quyền của người sử dụng đất như: quyền quản lý, khai thác, sử dụng khoảng không; phần ngầm, chiều sâu trong lòng đất; góp quyền sử dụng, hợp lô thửa đất, tạo quỹ đất,... để chỉnh trang, phát triển đô thị và khu dân cư nông thôn.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Thứ bảy, thiết lập khung thể chế cho chuyển đổi số trong quản lý, sử dụng đất dựa trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu đất đai tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Thứ tám, bổ sung các chế định để giải quyết các tranh chấp, khiếu nại về đất đai, tăng cường kiểm tra, giám sát quyền lực.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 06/2022/NĐ-CP quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozon, và Nghị định số 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, xin Bộ trưởng cho biết nội dung chính, cách thức tổ chức và hướng dẫn triển khai các Nghị định này để sớm đưa Luật Bảo vệ môi trường vào cuộc sống?

- Để đưa ngay các chính sách của Luật đi cuộc sống, tôi cho rằng cần phải có sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương, trong đó tập trung vào các hoạt động chính sau đây:

Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nội dung, chính sách mới của Luật Bảo vệ môi trường và văn bản hướng dẫn thi hành đến nhân dân và cán bộ quản lý các cấp.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Rà soát, cập nhật, bổ sung chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội của địa phương trong giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên cơ sở các quy định của Luật BVMT.

Nâng cao trách nhiệm của cơ quan, cán bộ, công chức trong giải quyết thủ tục hành chính về môi trường, bảo đảm nhanh chóng, kịp thời, công khai, minh bạch, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin.

Khẩn trương xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về môi trường, cơ sở dữ liệu quốc gia về biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển nền tảng số, kinh tế số về môi trường, biến đổi khí hậu.

Rà soát các dự án, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ cần kiểm soát chặt chẽ về môi trường thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật và Nghị định để thực hiện các biện pháp kiểm soát phù hợp, bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan và các địa phương để hướng dẫn, triển khai các quy định mới của Nghị định nhằm đưa các chính sách, quy định mới đi vào cuộc sống, góp phần nâng cao hiệu quả công tác BVMT trong tình hình mới.

Thưa Bộ trưởng, Bộ trưởng có quan điểm như thế nào về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn? Những cơ chế, chính sách để thúc đẩy chuyển đổi từ kinh tế nâu sang kinh tế xanh?

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Để thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam vừa qua chúng ta đã hoàn thiện thể chế với việc ban hành Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó:

Quy định trách nhiệm cụ thể của nhà sản xuất trong việc thu hồi, tái chế hoặc chi trả chi phí xử lý các sản phẩm thải bỏ dựa trên số lượng sản phẩm bán ra trên thị trường.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Thực hiện các giải pháp để chuyển đổi mô hình kinh tế như: điều chỉnh quy hoạch năng lượng, giảm dần sự phụ thuộc vào các dạng năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch, thủy điện; xây dựng lộ trình chuyển đổi công nghệ dựa trên các tiêu chí tiết kiệm và hiệu quả năng lượng, giảm thiểu chất thải.

Chú trọng ngay từ khâu quy hoạch, kế hoạch, thiết kế sản xuất, thiết kế sản phẩm để tăng cường kết nối chuỗi sản xuất tuần hoàn.

Trong năm 2022, các mục tiêu chính của ngành tài nguyên và môi trường là gì, thưa Bộ trưởng?

- Trong năm 2022, ngành tài nguyên và môi trường đặt quyết tâm cao, thực hiện phương châm “Kỷ cương, trách nhiệm, đổi mới, hội nhập, hiệu quả” với các trọng tâm ưu tiên gồm:

Trước hết, tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế trong đó trọng tâm là: Hoàn thành tổng kết Nghị quyết số 19 về đất đai trình BCH Trung ương ban hành Nghị quyết mới; Tổng kết Nghị quyết số 24 về tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu; xây dựng, trình Quốc hội dự án Luật Đất đai (sửa đổi); xây dựng Dự án Luật Tài nguyên nước (sửa đổi). Hoàn thiện để trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết về khoáng sản...

Bộ trưởng Trần Hồng Hà chia sẻ về Luật đất đai sửa đổi và việc cần làm ngay

Thứ hai, trong 5 năm tới ngành tài nguyên và môi trường sẽ tiếp tục xây dựng tạo lập tài nguyên số từ các dữ liệu lớn về đất đai, thông tin địa lý, quan trắc, viễn thám, dữ liệu khí hậu để thực hiện mục tiêu kinh tế hóa tài nguyên, môi trường và phát triển kinh tế số.

Thứ ba, tiếp tục phân cấp thẩm quyền đi đôi với nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi, thượng tôn pháp luật; tập trung thanh tra, kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực, xử lý nghiêm minh các vụ việc vi phạm pháp luật, thất thoát, lãng phí, trong quản lý tài nguyên và môi trường.

Thứ tư, triển khai đồng bộ Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; Kế hoạch sử dụng đất quốc gia 5 năm 2021-2025.

Xây dựng được các giải pháp chiến lược tổng thể về an ninh tài nguyên nước, bao gồm các chủ trương, đối sách trong chia sẻ tài nguyên nước xuyên biên giới.

Thứ năm, triển khai hiệu quả Luật Bảo vệ môi trường, chặn đà và từng bước đảo ngược xu thế suy thoái về môi trường, các hệ sinh thái; 30% rác thải sinh hoạt được xử lý theo mô hình đốt rác, phát điện, tái chế thay cho chôn lấp.

Thứ sáu, hiện đại hóa công tác dự báo, cảnh báo khí tượng thuỷ văn, giám sát biến đổi khí hậu.

Thứ bảy, thực hiện giải pháp chiến lược, đột phá triển khai kết quả Hội nghị COP26.

Thứ tám, điều tra, đánh giá đầy đủ, thực chất tiềm năng các nguồn tài nguyên, kiểm kê, lượng hóa để hạch toán đầy đủ trong nền kinh tế; áp dụng phương pháp tiên tiến trong quản trị tài nguyên.

Thứ chín, tăng cường hợp tác quốc tế nhất là ngoại giao về khí hậu, môi trường, chia sẻ khai thác tài nguyên nước xuyên biên giới, tài nguyên biển. Kiện toàn tổ chức bộ máy, cắt giảm các tổ chức trung gian.

Xin cảm ơn những chia sẻ của Bộ trưởng!

TIN LIÊN QUAN

LĐO | 29/01/2022 | 07:30