Lao Động
Lao Động eMagazine

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số
Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

Nếu phát huy sức mạnh nội lực của cả dân tộc được ví là liều “vaccine” để nền kinh tế vượt qua đại dịch, thì chuyển đổi số chính là cơ hội cho mỗi người dân và đất nước phát triển đột phá trong tương lai.

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

“Chiếc túi này là một tác phẩm nghệ thuật! Nó rất tốt và rất đẹp. Tôi thích nó! Bên ngoài là mây đan thủ công đẹp mắt và bên trong được lót một lớp vải in hoa tuyệt đẹp. Dây đeo có thể điều chỉnh được. Có cả một câu chuyện về gia đình làm ra những chiếc túi và một đôi bông tai tặng kèm!”, nhận xét của một khách hàng người Mỹ trên trang thương mại điện tử Amazon về chiếc túi mây xuất xứ Việt Nam mang thương hiệu Haancrafts khiến bất cứ người Việt nào cũng tự hào.

Ở phần mô tả sản phẩm, chỉ mấy dòng ngắn ngủi bằng tiếng Anh nhưng kết tinh đầy đủ giá trị của một làng nghề truyền thống hàng trăm năm tuổi ven đô: “Đến từ Làng nghề truyền thống Phú Vinh (Hà Nội), với hơn 400 năm kinh nghiệm sản xuất các sản phẩm mây tre đan, chúng tôi không chỉ là những nghệ nhân lành nghề, chúng tôi còn có óc sáng tạo. Haancrafts không chỉ mang đến những sản phẩm chất lượng cao, phong cách độc đáo và sang trọng mà còn cam kết cùng nhau làm cho thế giới tốt đẹp hơn với các sản phẩm tự nhiên và hữu cơ”.

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số
Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

“Năm 2019, khi đọc được thông tin Amazon hợp tác với Bộ Công Thương trên báo, tôi về bàn với chồng thử đưa sản phẩm của mình lên Amazon bán xem sao. Sau đó, công ty của gia đình tôi lọt vào danh sách 100 doanh nghiệp được Bộ Công Thương và VCCI hỗ trợ đưa sản phẩm lên Amazon bán. Cũng phải mất nửa năm để hoàn thành các thủ tục mở gian hàng. Quá trình này được Bộ Công Thương hướng dẫn”, chị Phùng Hậu nói với PV Lao Động (làng nghề mây tre đan Phú Vinh, xã Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ, TP.Hà Nội) và cho biết gian hàng trên Amazon của gia đình chị chính thức vận hành từ tháng 9.2019.

Hiện, các sản phẩm của Haancrafts đang được bán ở thị trường Mỹ, Canada và Nhật Bản... thông qua Amazon và thời gian tới là tiếp cận nhiều thị trường lớn khác.

Nói về sự khác biệt giữa phương thức xuất khẩu cũ là bán buôn và xuất khẩu “trên mây” (cloud, online) thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới, chị Phùng Hậu nhắc tới 2 từ: Mệt và loay hoay.

Trước đó, không chỉ xưởng sản xuất Hà An mà cả làng Phú Vinh chỉ chuyên bán buôn cho thương lái Trung Quốc hoặc khách hàng Châu Âu (EU): “Nếu làm theo cách cũ thì mình như gia công, nhàn hơn. Còn thương mại điện tử thì mình phải bỏ rất nhiều công sức ra nghiên cứu sản phẩm, thị trường, đưa hàng sang thử nghiệm, giải quyết các vấn đề vận chuyển, tồn kho….phải tự làm hết”.

Dịch COVID-19 là cơ hội để đẩy mạnh phát triển nền kinh tế số. Video: Minh Ánh
Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số
Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

Chỉ 10 năm trở về trước, không ai có thể tưởng tượng được những thợ thủ công, những người con của làng chưa bao giờ ra nước ngoài, chưa từng đặt chân tới Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản…. lại có thể bán sản phẩm của mình tới tận tay người tiêu dùng nước ngoài, và quan trọng nhất, ai cũng biết đó là sản phẩm kết tinh từ bàn tay, khối óc người Việt. Ngày nay, công nghệ và internet đã giúp làm được điều đó, mở ra nhiều cơ hội mới cho hàng triệu hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa - một lực lượng đông đảo, góp phần hiện thực hóa khát vọng “Việt Nam hùng cường”.

Nhận thấy cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4 là thời cơ để Việt Nam bứt phá, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27.9.2019, trong đó nhấn mạnh yêu cầu cấp bách đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 52-NQ/TW, đồng thời Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 01/CT-TTg ngày 14.1.2020 về “Thúc đẩy phát triển công nghệ số Việt Nam”, Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 3.6.2020 phê duyệt “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”.

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số
Ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp được coi là xu thế tất yếu. Ảnh: Giang Phạm
Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

Anh Phạm Nghĩa - Tổng giám đốc AGlobal, đơn vị đã tư vấn và hỗ trợ hàng ngàn doanh nghiệp và người bán hàng Việt Nam mở gian hàng trên Amazon nhận định: Việt Nam có thế mạnh rất lớn trong một số ngành sản xuất và sản phẩm như đồ thủ công mỹ nghệ, các loại nông sản chế biến, đặc sản theo vùng miền… và hoàn toàn có thể mở rộng kênh xuất khẩu thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới.

Lấy một ví dụ nhỏ về sản phẩm thủ công mỹ nghệ để thấy lợi ích to lớn nếu tận dụng tốt công nghệ số nhằm phát triển kinh tế xã hội. Theo thống kê của Hiệp hội Xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam, trong những năm qua, thủ công mỹ nghệ luôn nằm trong nhóm 10 mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch lớn nhất của Việt Nam.

Cứ 1 triệu USD xuất khẩu của ngành thủ công mỹ nghệ mang lại lợi nhuận gấp 5 lần trở lên so với ngành khai thác; giải quyết việc làm cho 3 đến 5 ngàn lao động. Hiện, có hơn 2.500 làng nghề trên toàn quốc, tạo việc làm cho khoảng 5,2 triệu lao động nông thôn.

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số
Ảnh: Giang Phạm

Trong lĩnh vực nông nghiệp - trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế, nhất là trong biến động như COVID-19, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho biết, một Đại sứ ở EU đã nói với ông rằng, nông sản của Việt Nam mới chỉ chiếm 1% trong tỉ trọng nhập khẩu nông sản của EU nhưng lại bán ở cửa hàng gốc Á như người Việt, người Thái Lan.

“Nghĩa là chúng ta chưa đi đàng hoàng, đường bệ mà còn rất rụt rè ở phân khúc gặp nhiều rủi ro hoặc là bán trong cộng đồng người Việt. Khi đưa nông sản của mình vào được hệ thống phân phối chính quy của họ thì mới định hình thương hiệu cho mặt hàng nông sản của quốc gia. Chúng ta đưa vào đó được thì mới có sức lan tỏa, người tiêu dùng mới biết đến”, Bộ trưởng Lê Minh Hoan nhấn mạnh.

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan.

Ảnh: Văn Giang
Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

Dẫu biết, để khát vọng thành hiện thực cần một chiến lược toàn diện nhưng chuyển đổi số chính là cơ hội bứt phá mà Việt Nam phải nhanh chóng nắm lấy.

Với lợi thế xóa bỏ mọi rào cản về quy mô và khoảng cách với chi phí tối ưu, công nghệ số chính là chìa khóa giúp Việt Nam phát huy tối đa những tiềm năng và lợi thế vốn có về nông nghiệp, thủ công mỹ nghệ, phát triển du lịch trên nền tảng bản sắc văn hóa độc đáo và cảnh quan thiên nhiên phong phú, đa dạng.

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số
Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

Có lẽ không cần phải nhắc thêm về những tổn thất mà trận cuồng phong COVID-19 để lại cho kinh tế toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng.

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII diễn ra khi toàn thế giới đang gồng mình chống chọi với khủng hoảng dịch bệnh, kéo theo khủng hoảng kinh tế.

Ngay trong bối cảnh đầy biến động đó, Văn kiện Đại hội Đảng XIII đã đặt ra yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số để tạo bứt phá về nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Ý Đảng và lòng dân là một, khi trong cộng đồng doanh nghiệp, nhiều doanh nhân cho biết COVID-19 đã thúc đẩy họ đi nhanh và khẩn trương hơn trong quá trình chuyển đổi số nhằm ứng phó với “bình thường mới”.

Không chỉ doanh nghiệp, ngay cả các hộ kinh doanh - lực lượng đóng góp khoảng 30% GDP trong suốt giai đoạn 2015-2019 (theo Niên giám thống kê, Tổng cục Thống kê) cũng đã bắt đầu nhận thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số.

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

Nghiên cứu về Hộ kinh doanh phi nông nghiệp của Viện Nghiên cứu Kinh tế & Chính sách (VEPR), Viện Đào tạo & Nghiên cứu của BIDV và Viện Friedrich Naumann Foundation thực hiện đầu năm 2021 chỉ ra một kết quả bất ngờ khi nhiều hộ cho rằng chuyển giao công nghệ là chìa khóa giúp họ vượt qua giai đoạn COVID-19, mức độ quan trọng chỉ sau tiếp cận vốn.

COVID-19 đã khiến hành vi và thói quen mua sắm của người tiêu dùng thay đổi hoàn toàn, người ta gọi vui đó là cuộc “di cư lên mây” (lên môi trường mạng, online). Chắc chắn, các doanh nghiệp cũng phải tìm cách “di cư” theo khách hàng, với nguyên tắc khách hàng ở đâu, sản phẩm của doanh nghiệp được bày bán ở đó. Vì thế, câu chuyện bây giờ không phải là phân vân có nên chuyển đổi số hay không, mà là làm sao để “tăng tốc chuyển đổi số” một cách nhanh nhất.

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số
COVID-19 đã khiến hành vi và thói quen mua sắm của người tiêu dùng thay đổi hoàn toàn, người ta gọi vui đó là cuộc "di cư lên mây". Ảnh: Hải Nguyễn

Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng thế giới (World Bank), ông Jacques Morisset cho biết: “Sử dụng một mô hình kinh tế tương đối phức tạp, chúng tôi nhận thấy quá trình chuyển đổi số nhanh chóng mà Chính phủ đề ra có thể thực sự giúp Việt Nam đạt được những mục tiêu đầy tham vọng của mình. Giả thiết rằng các ngành công nghệ số tăng trưởng với tốc độ khoảng 10% mỗi năm, lợi ích lũy kế của nền kinh tế sẽ đạt trên 200 tỉ USD trong giai đoạn 2021-2045, gần bằng GDP của Việt Nam hiện nay”.

Theo ông Jacques Morisset, không chỉ vai trò của các ngành công nghệ số sẽ trở nên quan trọng hơn trong nền kinh tế, mà việc sử dụng máy tính, công cụ công nghệ thông tin và nền tảng kỹ thuật số sẽ góp phần tăng năng suất trong những ngành khác do sự kết nối chặt chẽ giữa các mắt xích liên kết trong nền kinh tế. Những lợi ích này sẽ lớn hơn chi phí cần đầu tư.

Vượt khó thực hiện khát vọng Việt Nam thịnh vượng: Bứt phá từ kinh tế số

Nhắc tới động lực và nguồn lực phát triển quan trọng của đất nước trong vài thập kỷ tới, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh sự cần thiết của việc: “Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; phát huy tối đa nội lực, tranh thủ ngoại lực, trong đó nguồn lực nội sinh, nhất là nguồn lực con người là quan trọng nhất”.

Theo Chuyên gia kinh tế trưởng của WorldBank, ông Jacques Morisset, đối với hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam, tương lai quyết định bởi năng lực của quốc gia trong việc tận dụng tối đa các công nghệ kỹ thuật số do các nước khác phát triển.

Chính bởi vậy, ông Jacques Morisset cho rằng nếu muốn trở thành cường quốc kỹ thuật số như mục tiêu đặt ra trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, hay 10 năm tới, thì một trong những giải pháp trọng tâm đầu tiên mà Việt Nam cần thực hiện là đảm bảo khả năng cung cấp lực lượng lao động có kỹ năng số. Dự kiến 1/3 số việc làm hiện có ở Việt Nam có nguy cơ bị mất trong khoảng 5 năm tới do số hóa. Mặc dù chuyển đổi kỹ thuật số sẽ tạo ra nhiều việc làm mới, những công việc này sẽ đòi hỏi nhiều kỹ năng mới.

Theo ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tin học hóa, Bộ Thông tin và Truyền thông, để phát triển kinh tế số cần rất nhiều yếu tố như hạ tầng, thể chế, nhưng quan trọng hàng đầu vẫn là con người. Trong Chương trình Chuyển đổi số quốc gia cần chú trọng các chương trình đào tạo nhận thức và kỹ năng về chuyển đổi số, đào tạo cho cả lãnh đạo các doanh nghiệp và cả người lao động.

Làm được điều này, trong tương lai, đất nước sẽ có nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.

TIN LIÊN QUAN

LĐO | 30/10/2021 | 09:00